Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας

Ένας Συγχρονισμένος Αιώνιος

Το καλοκαίρι του 2011, το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίαζας Γουλανδρή παρουσίασε στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο ένα αφιέρωμα στον διαπρεπή -με την ευρύτερη αναγεννησιακή έννοια του όρου- λόγιο Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα (1906-1994), έναν από τους σημαντικότερους –κατά κοινή ομολογία- εκπροσώπους της γενιάς του ’30.

«[Ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας] τόσο με την βεβαιότητα της αλήθειας του γεωμετρισμού της φύσης, όσο και την ελεγειακή χρωματική γοητεία της αιγαιοπελαγίτικης τοπιογραφίας οδήγησε τη ζωγραφική του εκεί όπου το ωραίο συγχωνεύεται με το πνευματικό. Με ερείσματα που εδραιώνονται στο «αιώνιο» της καταγωγής και της δικής του μακρινής παράδοσης, συγχρονίστηκε με την εποχή του κάνοντας επίκαιρο το παλιό», σημειώνει ο Διευθυντής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, κος Κυριάκος Κουτσομάλλης, στο κείμενό του που δημοσιεύτηκε στην συνοδευτική έκδοση της έκθεσης.

Σκοπός του αφιερώματος ήταν αφενός να αναδείξει μέσα από επιλεγμένα έργα τις αρετές του εικαστικού σύμπαντος του καλλιτέχνη, τις επιρροές του από την χρωματική ευαισθησία του φωβισμού, την ρυθμική μουσικότητα του ορφισμού και τον αναλυτικό κυβισμό του Picasso και του Braque, (o οποίος άλλωστε ενδιάθετα προϋπήρχε ως προπαιδευτική γεωμετρική οπτική αντίληψη με επιδράσεις από την κλασική του παιδεία) και αφετέρου να ανιχνεύσει τον ευρηματικό τρόπο με τον οποίο ο καλλιτέχνης πετυχαίνει να συνταιριάξει και να ενσωματώσει τις ευρωπαϊκές αυτές επιρροές με την βοήθεια του ελληνικού φωτός στην ιδιομορφία του ελληνικού τοπίου.

Το αφιέρωμα-φόρος τιμής και μνήμης στον μεγάλο Έλληνα καλλιτέχνη ο οποίος όχι μόνο με το χρωστήρα του αλλά και με την οξυδερκή γραφίδα του συνέβαλε τα μέγιστα στη διάπλαση της σύγχρονης πολιτιστικής μας παράδοσης, συγκροτήθηκε από 100 περίπου εκθέματα -71 ζωγραφικά, 21 σχέδια και 12 γλυπτά- προερχόμενα από μουσεία, ιδρύματα αλλά και ιδιωτικές συλλογές.

Ο δίγλωσσος τόμος που πλαισίωσε την έκθεση περιλαμβάνει εισαγωγικό κείμενο του Κυριάκου Κουτσομάλλη, το μνημειώδες, μακροσκελές κείμενο που ο Οδυσσέας Ελύτης αφιέρωσε στον Χατζηκυριάκο-Γκίκα -αναδημοσιευμένο αυτούσιο-, καθώς και αποσπάσματα από επιλεγμένα κείμενα του ίδιου του Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα.

Συντελεστές

Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή Οργάνωση Έκθεσης
Κυριάκος Κουτσομάλλης Γενική Διεύθυνση - Επιμέλεια Έκθεσης
Ελεάνα Μαργαρίτη Γενικός Συντονισμός
ΕΛΙΞ - Ανδρέας Γεωργιάδης, Παρασκευή Γερολυμάτου Σήμανση - Σχεδιασμός έκθεσης
Ελένη Γαλάνη Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας
Αλεξάνδρα Παπακωστοπούλου Γραμματειακή Στήριξη
Κώστας Καλογερίνης, Δημήτρης Κοντόπουλος Οικονομική Διαχείριση
Βαγγέλης Παναγιωταράκος Υπεύθυνος Δικτύου
Ελένη Γαλάνη, Ελεάνα Μαργαρίτη Εκπαιδευτικά Προγράμματα
Λεωνίδας Ίσαρης Υπεύθυνος Πωλητηρίου
Σωτήρης Πιπέρας Υπεύθυνος Ασφάλειας
Μιχάλης Σαλωνίκης Υπεύθυνος Διαχείρισης
Ορφεύς Βεϊνόγλου Μεταφορές έργων
G. Karavias & Associates Ltd Ασφάλειες έργων