Οι Ιδρυτές

Βασίλης Π. Γουλανδρής

1913-1994

Ο Βασίλης Γουλανδρής γεννήθηκε στην Άνδρο στις 6 Σεπτεμβρίου του 1913. Ήταν γόνος της Ανδριώτικης εφοπλιστικής οικογένειας Γουλανδρή, γιος του Πέτρου Ι. Γουλανδρή και της Χρυσής Δάμπαση.

Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του στην Ελλάδα, σπουδάζει Νομικά στην Ελβετία και από τα τέλη της δεκαετίας του 1940 εγκαθίσταται στην Νέα Υόρκη, όπου και αναλαμβάνει τη διεύθυνση των οικογενειακών ναυτιλιακών επιχειρήσεων. Διετέλεσε επί σειρά ετών Επίτιμος Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, καθώς και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του American Bureau of Shipping.

Εκτός από επιτυχημένος επιχειρηματίας στον χώρο του εφοπλισμού, ήταν μαζί με τη σύζυγό του, Ελίζα, λάτρης των τεχνών, κυρίως των εικαστικών. Μαζί επισκέπτονταν μουσεία και εκθέσεις, ενίσχυαν με χορηγίες πολιτιστικές εκδηλώσεις και υποστήριζαν νέους κυρίως καλλιτέχνες στο ξεκίνημά τους. Ανέπτυξε ιδιαίτερους δεσμούς με επιχειρηματικούς και πολιτιστικούς κύκλους συμβάλλοντας στην ανάπτυξη των διαπολιτιστικών σχέσεων και ανταλλαγών μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας.

Για το έργο του, τιμήθηκε το 1981 από το γαλλικό κράτος με τον τίτλο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής (Chevalier de la Légion d’Honneur) και το 1986 με τον τίτλο του Αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής (Officier de la Légion d’Honneur), ενώ το 1983 το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας του απένειμε το παράσημο του Ταξιάρχη των Τεχνών και των Γραμμάτων (Commandeur de l’ordre des Arts et des Lettres). Στην Ελλάδα τιμήθηκε το 1956 με τον Σταυρό των Ταξιαρχών του Τάγματος του Γεωργίου του Α΄, το 1981 με το Αργυρούν Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών και το 1992 με τη διάκριση του Μεγάλου Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ελίζα Β. Γουλανδρή

1917-2000

Η Ελίζα Γουλανδρή, το γένος Καραδόντη, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1917. Ήταν το τέταρτο από τα έξι παιδιά του Πέτρου και της Ευανθίας Καραδόντη με καταγωγή από την Κυνουρία Αρκαδίας.

Η προικισμένη με ομορφιά και ευφυΐα Ελίζα, που από νεαρή ηλικία γοητεύεται από την Τέχνη, εκφράζει από νωρίς την επιθυμία να υπερβεί τις περιορισμένες προσδοκίες που τρέφουν οι μεσοαστικές οικογένειες της εποχής για τις θυγατέρες τους. Έχοντας ολοκληρώσει τις εγκύκλιες σπουδές της στην Ελλάδα, αναχωρεί για τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να σπουδάσει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1940 γνωρίζει στη Νέα Υόρκη τον επίσης φιλότεχνο Βασίλη Γουλανδρή, από τον οποίο και γοητεύεται, βρίσκοντας στο πρόσωπό του έναν ιδανικό σύντροφο, αλλά και έναν πνευματικό καθοδηγητή στη μύησή της στις εικαστικές τέχνες. Στην Αμερική, όπου διέμειναν για πολλά χρόνια, ανέπτυξαν κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, τις οποίες συνέχισαν και αργότερα, όταν εγκαταστάθηκαν, το 1965, στο Παρίσι και την Ελβετία.

Η γαλλική Κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας την προσφορά της και τη συμβολή της στην ελληνογαλλική φιλία, την τιμά με την ανώτατη διάκριση του Ταξιάρχη των Τεχνών και των Γραμμάτων (Commandeur de l’ordre des Arts et des Lettres), ενώ το 1981 η Ακαδημία Αθηνών της απονείμει το Αργυρούν Μετάλλιο δια «Φιλοπατρία και Φιλοκαλία».

Η ζωγραφική (κατά κύριο λόγο της École de Paris) αποτέλεσε το κατ’εξοχήν αντικείμενο των ενδιαφερόντων τους, συνδέοντάς τους με καλλιτεχνικούς κύκλους του μεταπολεμικού Παρισιού, ενώ παράλληλα, χρησιμοποιώντας το ανεπτυγμένο καλλιτεχνικό τους αισθητήριο, πρόβαλλαν νέους Έλληνες εικαστικούς, βοηθώντας τους να εξελίξουν την τέχνη τους και να διευρύνουν τους καλλιτεχνικούς τους ορίζοντες.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΥΚΩΜΑ

Σύσταση και σκοπός του Ιδρύματος

Το Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή ιδρύθηκε το 1979. Πρόκειται για έναν κοινωφελή μη κερδοσκοπικό οργανισμό, που έχει ως κύριο σκοπό την λειτουργία των μουσείων του στην Άνδρο και τώρα στην Αθήνα, καθώς και την προαγωγή σε εθνικό και διεθνές επίπεδο των εικαστικών Τεχνών.

Εμπνευστές και χορηγοί του εγχειρήματος αυτού ήταν οι αείμνηστοι Βασίλης και Ελίζα Γουλανδρή, οι οποίοι διακρίνονταν για το ασίγαστο πάθος και την αγάπη τους για τις τέχνες. Οραματίστηκαν έναν ζωντανό πολιτιστικό φορέα, ενταγμένο στην τροχιά των διεθνών δρωμένων στον χώρο των εικαστικών τεχνών.

Μέσω του Ιδρύματος που φέρει το όνομά τους, προικοδότησαν τον γενέθλιο τόπο του Βασίλη, την Άνδρο, με τρεις πρότυπους μουσειακούς χώρους, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (το 1979), όπου εκτίθενται έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, το Αρχαιολογικό Μουσείο (το 1981), του οποίου την κατασκευή χρηματοδότησαν ως δωρεά στο ελληνικό κράτος, και τη Νέα Πτέρυγα του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, όπου οργανώνονται κάθε καλοκαίρι από το 1986 διεθνείς εκθέσεις διακεκριμένων καλλιτεχνών.

Επιθυμία τους ήταν η δημιουργία ενός έτερου μουσείου στην Αθήνα, προκειμένου να δώσουν την ευκαιρία στο ευρύ κοινό να έρθει σε επαφή και να εξοικειωθεί με την Τέχνη που τόσο αγάπησαν. Έφυγαν και οι δυο από τη ζωή, ο μεν Βασίλης Γουλανδρής στις 27 Απριλίου του 1994, η δε Ελίζα στις 25 Ιουλίου του 2000, μην έχοντας προλάβει, δυστυχώς, να δουν το όραμά τους να υλοποιείται. Διέθεσαν ωστόσο γενναιόδωρα όλα τα μέσα προκειμένου ο στόχος τους αυτός να βρει κάποια στιγμή την ενσάρκωσή του.

Το μουσείο της Αθήνας ολοκληρώνεται 25 χρόνια μετά τον θάνατο του Βασίλη και 19 χρόνια μετά τον θάνατο της Ελίζας Γουλανδρή, σηματοδοτώντας την αρχή ενός νέου κεφαλαίου για το Ίδρυμα, σκοπός του οποίου είναι, παράλληλα με το μουσείο της Άνδρου, να αναδείξει τη νέα αυτή εστία σε φορέα ανάπτυξης πρωτοποριακών πολιτιστικών δράσεων, αξιοποιώντας σύγχρονες μουσειακές εφαρμογές στον χώρο της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής και διεθνούς τέχνης.

Διοικητικό Συμβούλιο

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή αποτελείται από:

  • Πρόεδρος
    Fleurette Π. Καραδόντη
  • Αντιπρόεδρος
    Ελένη Γλύκατζη-Ahrweiler
    Πρύτανις του Πανεπιστημίου της Ευρώπης
  • Γραμματέας
    Κυριάκος Κουτσομάλλης
    Διευθυντής Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή
  • Μέλος
    Κώστας Γαβράς
    Σκηνοθέτης