Alberto Giacometti (1901 - 1966)

Femme de Venise V

Γυναίκα της Βενετίας V
1956
    Μπρούντζος με καφέ και πράσινη πατίνα, 0/6
  • Χύτευση Susse, Παρίσι, 1958
112 × 31,4 × 14 εκ.

Το 1956 προτείνεται στον Giacometti να εκπροσωπήσει τη Γαλλία στην Biennale της Βενετίας. Αρχίζει αμέσως να δουλεύει στο μικρό ατελιέ του πλάθοντας τον πηλό γύρω από ένα σκελετό κατασκευασμένο από μόνο μία βέργα, ώστε να σχηματίσει τη νηματοειδή φιγούρα μιας γυναίκας. Τα δέκα γύψινα γλυπτά που θα παραχθούν θα πάρουν το όνομα Γυναίκες της Βενετίας, προς τιμήν του τόπου της έκθεσης για την οποία προορίζονται. Δύο χρόνια αργότερα ο Giacometti θα αποφασίσει να χυτεύσει σε μπρούντζο εννέα από αυτές, παράγοντας έξι αντίτυπα για καθεμία. Έτσι, οι Γυναίκες της Βενετίας, όλες σχηματισμένες από ένα και μοναδικό κομμάτι πηλού, ούτε εντελώς όμοιες ούτε εντελώς ανόμοιες μεταξύ τους, αποτελούν παραλλαγές της ίδιας γυναικείας φιγούρας,.

Πολλά τα κοινά τους σημεία: η νηματοειδής σιλουέτα, η στάση των χεριών κατά μήκος του σώματος, το κεφάλι, αναλογικά μικρότερο από την υπόλοιπη ανατομία, τα πλατιά και ενωμένα πόδια, που τους δίνουν μια ελαφριά κλίση προς τα εμπρός. Η ιερατική όψη, το υπερβολικό μήκος του σώματος, η απουσία έκφρασης από τα πρόσωπα τις ανυψώνουν στην τάξη των ειδώλων, θυμίζοντας αναπόφευκτα την κυκλαδική τέχνη και, σε μικρότερο βαθμό, την αιγυπτιακή. Βρισκόμαστε ενώπιον ενός θηλυκού ιδεώδους με την πιο απόλυτη, πιο αινιγματική και πιο απρόσωπη, επίσης, σημασία. Βέβαια ο Giacometti δεν προσπαθούσε να δημιουργήσει ένα νέο πρότυπο ομορφιάς, αλλά μάλλον να συλλάβει τη γυναίκα καταπώς την αντιλαμβάνεται, ανάλογα με το αν ψάχνει σε αυτή την ερωμένη, τη φίλη, τη μητέρα ή απλώς το ανθρώπινο πλάσμα.

Οι διαφορές τους είναι ορατές στο ύψος της σιλουέτας, στο άνοιγμα των χεριών σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα, στο σχήμα του προσώπου και των μαλλιών, στο μέγεθος των μαστών και στην καμπύλη της κοιλιάς, καθώς και στο πάχος της βάσης που τις στηρίζει. Όλες αυτές οι διαφοροποιήσεις εξατομικεύουν την κάθε φιγούρα και την καθιστούν πια όχι είδωλο ή σύμβολο, αλλά γυναίκα πραγματική, ανθρώπινη, με τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Η Γυναίκα της Βενετίας V είναι από τις πιο ρεαλιστικές δημιουργίες του συνόλου. Μικρότερη από την πλειονότητα των υπολοίπων, ξεχωρίζει με τις ηδονικές καμπύλες της: η μέση διαγράφεται καθαρά, το στήθος, οι γοφοί και οι γλουτοί είναι πιο τονισμένοι, το φύλο της προβάλλεται. Το κεφάλι είναι μικρότερο και στενότερο απ’ ό,τι στις άλλες, με πολύ πιο έντονες όμως τις λεπτομέρειες, αφού διακρίνεται μέχρι και η αλογοουρά που σχηματίζεται στη βάση του αυχένα. Η επεξεργασία του γύψου με μαχαίρι, δοσμένη πιστά στην μπρούντζινη εκδοχή, έχει όψη πιο λεία απ’ όσο στις άλλες εκδοχές, ως εάν ο Giacometti να ήθελε να τη δείξει λιγότερο αποσαρκωμένη, με σώμα λιγότερο κατεστραμμένο από των αδελφών της. Αλλά όσο και αν, μετά από προσεκτική εξέταση, μας φαίνεται πιο σάρκινη, ακόμη και μητρική, δεν παύει να φέρει τα ίδια τραύματα με τις άλλες Γυναίκες της Βενετίας και, κατ’ επέκταση, με όλη τη γλυπτική του Giacometti.

Υπογραφές
Εγχάραξη με υπογραφή και αρίθμηση «Alberto Giacometti / 0/6» (δεξιά όψη της βάσης), εγχάραξη «Susse Fondeur Paris» (οπίσθια όψη της βάσης), σφραγίδα χυτηρίου «SUSSE FONDEUR / PARIS / CIRE PERDUE» (εσωτερικά, στη βάση)
Εκτίθεται
Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, Αθήνα
Όροφος 2ος
Κωδικός Ξενάγησης
209
Φωνητική ξενάγηση
Alberto Giacometti
(1901 - 1966)
Φύλο
Άνδρας
Εθνικότητα
Ελβετική
Όνομα
Alberto
Επώνυμο
Giacometti
Γέννηση
Stampa, Graubünden, Ελβετία, 1901
Θάνατος
Chur, Ελβετία, 1966